Aktualności

W dniu 27 kwietnia 2026 roku na Wydziale Nauk o Edukacji odbyło się seminarium naukowe pt. „Niezależność, samodzielność, ochrona osób z niepełnosprawnością”, zorganizowane przez pracowników Zakładu Pedagogiki Inkluzyjnej oraz studentów Naukowego Koła Pedagogiki Specjalnej. Wydarzenie zgromadziło pracowników, studentów Wydziału oraz osoby na co dzień pracujące z osobami z niepełnosprawnościami. Celem seminarium była wymiana doświadczeń, refleksja nad wyzwaniami związanymi z budowaniem samodzielności osób z niepełnosprawnościami oraz prezentacja dobrych praktyk wspierających ich niezależność i aktywne funkcjonowanie społeczne.

Jako pierwsza wystąpiła Pani mgr Anna Aleksiejczuk (oligofrenopedagog, socjoterapeuta, od 14 lat Członek Zarządu Stowarzyszenia „My dla Innych”, kierownik WTZ) z referatem pt. „Proces usamodzielnienia osób z niepełnosprawnością intelektualną – wyzwania, bariery, dobre praktyki”. Prelegentka omówiła trudności pojawiające się w procesie usamodzielniania osób z niepełnosprawnością intelektualną, zwracając uwagę na znaczenie wsparcia środowiskowego, edukacji oraz odpowiedniego przygotowania do samodzielnego życia. Podkreśliła przy tym rolę rodziny, bliskich i specjalistów we wzmacnianiu poczucia sprawczości i niezależności podopiecznych tzw. kręgi wsparcia.

Następnie głos zabrała Pani mgr Joanna Kurzyna (lektorka PJM, koordynatorka Centrum Komunikacji w Białymstoku, pracownik Centrum Edukacji” Migaj Naturalnie” przy PZG w Warszawie, z zamiłowania - aktorka) z wystąpieniem pt. „PJM (Polski Język Migowy) i jęz. polski jedna droga do samodzielności”. Ze względu na fakt, iż prelegentka jest osobą głuchą komunikowała się za pomocą PJM a jej wypowiedź była tłumaczona przez tłumacza języka migowego. Wystąpienie dotyczyło znaczenia Polskiego Języka Migowego w codziennym funkcjonowaniu osób z niepełnosprawnością słuchu oraz wpływu komunikacji na budowanie niezależności i poczucia bezpieczeństwa. Prelegentka zwróciła uwagę na konieczność zwiększania dostępności komunikacyjnej i społecznej dla osób głuchych. Ukazała trudności z jakimi zmagają się osoby z dysfunkcją narządu słuchu.

Kolejny wykład wygłosiła Pani mgr Małgorzata Sacharko (matka dwójki dorosłych już dzieci w tym syna w spektrum autyzmu, tyflopedagog, terapeuta z 30-letnim stażem w WTZ, z pasji aktor-amator) prezentując temat: „Indywidualne podejście do niezależności a zagrożenia wynikające z szeregu niebezpieczeństw osób z niepełnosprawnością”. W swoim wystąpieniu podkreśliła znaczenie indywidualizacji wsparcia oraz konieczność równoczesnego zapewnienia bezpieczeństwa osobom z niepełnosprawnościami. Omówiła zagrożenia wynikające z wykluczenia społecznego, manipulacji czy ograniczania autonomii osób wymagających wsparcia, a także wymieniła uwarunkowania ubezwłasnowolnienia osób nisko funkcjonujących intelektualnie.

W dalszej części seminarium wystąpiła Pani Julia Panasewicz (studentka 2 roku, II stopnia Pedagogiki Opiekuńczo-Wychowawczej, wieloletnia wolontariuszka „Drabiny Jakubowej”) z referatem pt. „Drabina Jakubowa jako forma pogłębiania relacji między podopiecznymi a wolontariuszami w kontekście funkcjonowania społecznego”. Prelegentka przedstawiła znaczenie relacji interpersonalnych i działań wolontariackich w procesie integracji społecznej oraz budowania poczucia przynależności i akceptacji osób z niepełnosprawnościami.

Kolejne wystąpienie przygotowała studentka 2 roku Pedagogiki Specjalnej Pani Marta Płonka (zaangażowana w działania Stowarzyszenia „Migiem” ), prezentując temat: „Życie codzienne osób z niepełnosprawnością słuchu – doświadczenia, trudności i formy wsparcia środowiskowego”. Referat dotyczył codziennych wyzwań, z jakimi mierzą się osoby z niepełnosprawnością słuchu, a także możliwości wsparcia oferowanego przez środowisko lokalne, instytucje edukacyjne oraz organizacje społeczne.

Następnie głos zabrała studentka 1 roku Pedagogiki Przedszkolnej i Wczesnoszkolnej Pani Martyna Kowalska (pomoc nauczyciela w Przedszkolu Terapeutycznym „Zaczarowany zakątek”) z wystąpieniem pt. „Między wsparciem a nadopiekuńczością – jak budować samodzielność dziecka z niepełnosprawnością intelektualną”. W referacie zwróciła uwagę na konieczność zachowania równowagi pomiędzy pomocą a nadmiernym wyręczaniem dziecka. Prelegentka podkreśliła, że właściwie rozumiane wsparcie powinno rozwijać kompetencje i samodzielność dziecka, a nie ograniczać jego aktywność.

Ostatnim punktem seminarium było wystąpienie neurologopedy Pani mgr Martyny Sary Olszak (absolwentka UM w Białymstoku, diagnosta ADOS-2, trener TUS) pt. „Komunikacja wsparciem samodzielności i wolności”. Wykład dotyczył znaczenia komunikacji w budowaniu niezależności osób z różnymi trudnościami rozwojowymi i komunikacyjnymi. Podkreślono rolę alternatywnych i wspomagających metod komunikacji w zwiększaniu jakości życia oraz możliwości samodzielnego funkcjonowania osób z niepełnosprawnościami.

Seminarium stało się ważną przestrzenią do wymiany doświadczeń oraz refleksji nad problematyką niezależności i ochrony osób z niepełnosprawnościami. Poruszane tematy ukazały znaczenie współpracy specjalistów, rodzin, studentów i wolontariuszy w budowaniu społeczeństwa bardziej otwartego, dostępnego i wspierającego osoby z różnymi potrzebami. Wydarzenie spotkało się z dużym zainteresowaniem uczestników i stanowiło cenną okazję do poszerzenia wiedzy oraz integracji środowiska akademickiego i praktyków.