Pedagogika społeczna w Polsce, wyrastając z praktyki, zawsze była głęboko zakorzeniona w realnym świecie społecznym. Jej zasadniczym celem niezmiennie pozostaje budowanie lepszej codzienności i przyszłości. W obliczu przełomów historycznych, politycznych i społecznych niezmiennie realizowała swoją misję — służbę społeczną i zaangażowanie w sprawy człowieka. Jej misja — przekształcanie środowiska przez tworzenie możliwości zmiany — stanowiła istotny element refleksji reprezentowanych m.in. podczas kolejnych Zjazdów Pedagogów Społecznych w latach 1937, 1947, 1957, 1981, 2013, 2018 (szerzej: Smolińska-Theiss, 2015)[1]. Świadectwem rozwoju dyscypliny w XXI wieku był V Zjazd Pedagogów Społecznych (Jachranka, 2013), obradujący pod hasłem Zagrożenia człowieka i idei sprawiedliwości społecznej. Dyskusje naukowe, koncentrowały się na kwestiach tożsamości pedagogiki społecznej jako subdyscypliny akademickiej, jej krytycznego charakteru i przede wszystkim — społecznej służby przy zachowaniu naukowego charakter. Postawę zaangażowania kontynuowali uczestnicy kolejnego, VI Zjazdu Pedagogów Społecznych (UAM, Poznań, 2018), obradującego pod hasłem Pedagogika społeczna – pedagogika społecznie zaangażowana. Wokół inicjatyw i ruchów społecznych. Wyraziliśmy wówczas, że siłą dyscypliny pozostaje zaangażowanie w realne procesy życia społecznego, a także poszukiwanie form współdziałania między teorią a praktyką.
Po niemal stu latach od pierwszego Zjazdu, siłą pedagogiki społecznej pozostaje jej aktualność, elastyczność i otwartość na nowe praktyki społeczne. Przedmiot badań dyscypliny nieustannie się poszerza, co wynika z potrzeby dostrzegania współczesnych zjawisk społecznych oraz z uwzględniania intra i interdyscyplinarnego dorobku koncepcyjno-metodologicznego. Wyznacza problematykę kolejnego, VII Zjazdu Pedagogów Społecznych, organizowany przez Uniwersytet w Białymstoku (01–03 czerwca 2026 r.) pod hasłem Pedagogika społeczna w czasie niepewności. Aktualne wyzwania i działania. Inspiracją do podjęcia tej tematyki jest współczesny kontekst społeczny — czas gwałtownych i niespotykanych dotąd na taką skalę doświadczeń globalnych i regionalnych. Pandemia COVID-19, wojna w Ukrainie czy dynamiczny rozwój sztucznej inteligencji stanowią najbardziej wyraziste z nich. Jednocześnie obserwujemy zjawiska, które jeszcze niedawno wydawały się niemożliwe lub społecznie nieakceptowalne: brak sprzeciwu wobec krzywdzącego języka (mowa nienawiści i pogardy), rosnącą obojętność na cierpienie drugiego człowieka, rosnący wskaźnik postaw negatywnych i ambiwalentnych wobec różnorodności. Równocześnie dokonuje się przejście od homo sapiens do homo digitalis, co pociąga za sobą głębokie zmiany w sposobach zachowania, komunikacji i budowania relacji społecznych. Coraz częściej mamy do czynienia z iluzją bycia razem — zjawiskiem, które prowadzi do alienacji, samotności oraz tworzenia emocjonalnych więzi z wytworami technologii cyfrowej.
Dynamika i zmienność współczesnego świata generują poczucie niepewności, kruchości codziennej egzystencji oraz przyszłości. Rosnące poczucie złożoności i nieprzewidywalności a także malejąca kontrola człowieka nad własnym życiem, prowadzą do osłabienia sprawczości i zaradności. Nowe praktyki społeczne, a także nadawane im znaczenia oraz konsekwencje stają się kluczowym wyzwaniem i zadaniem dla pedagogów społecznych. Pedagogika społeczna, odwołując się do swoich tradycji humanistycznych i emancypacyjnych, może odegrać istotną rolę w przywracaniu społecznego sensu współdziałania, w kształtowaniu solidarności, w poszukiwaniu nowego języka wspólnotowości.
W obliczu niepewności, fragmentaryzacji i kryzysów — zarówno globalnych, jak i lokalnych — szczególnego znaczenia nabiera refleksja nad kondycją człowieka, wspólnot i instytucji oraz nad rolą pedagogiki społecznej w budowaniu podmiotowości i dobra wspólnego. Proponowany układ bloków tematycznych odzwierciedla te wyzwania i dąży do zintegrowania różnorodnych perspektyw badawczych, praktycznych i aksjologicznych. Proponujemy dyskusję wokół zaproponowanych obszarów tematycznych:
Zakres: Praktyki społeczne w czasie niepewności. Relacje społeczne, rodzina, grupy i wspólnoty w zmieniającym się świecie. Więzi i role społeczne między indywidualizmem a wspólnotowością. Relacyjność, zaufanie i tożsamość w warunkach niepewności.
Słowa kluczowe: czas niepewności, przemiany społeczne, praktyki społeczne, relacje, rodzina, grupa, wspólnota, kapitał relacyjny, tożsamość, bezpieczeństwo.
II. Podmiotowość, aktywność obywatelska, sprawczość
Zakres: Podmiotowość indywidualna i zbiorowa, sprawczość społeczna, aktywizm obywatelski, zaangażowanie i solidarność. Wymiary społeczeństwa obywatelskiego i nowe formy uczestnictwa (także cyfrowego).
Słowa kluczowe: empowerment, aktywizm, uczestnictwo, społeczeństwo obywatelskie, zaangażowanie, sprawiedliwość społeczna
Zakres: Dobrostan indywidualny i społeczny w kontekście zróżnicowania kulturowego, społecznego, zdrowotnego. Relacje między dobrostanem a nierównością, traumą, bezpieczeństwem i wyłączeniem społecznym. Edukacyjne i środowiskowe strategie wzmacniania dobrostanu.
Słowa kluczowe: dobrostan, trauma, różnorodność, włączenie, bezpieczeństwo, edukacja wrażliwa społecznie
Zakres: Nowe podejścia metodologiczne uwzględniające zaangażowanie społeczne, założenia teoretyczno-aksjologiczne badań zaangażowanych, rodzaje badań społecznie zaangażowanych, przykłady realizacji, dylematy etyczne, źródła barier i ograniczeń, kryteria oceny.
Słowa kluczowe: badania partycypacyjne, badania w działaniu, sprawiedliwość epistemiczna, współtworzenie wiedzy przez grupy i środowiska społeczne, integracja wiedzy eksperckiej i potocznej, etyka badań, metodologiczne podejścia indygeniczne, postkolonialna optyka badań
Zakres: Udział pedagogiki społecznej w analizie i współkształtowaniu rzeczywistości społecznej. Odpowiedzialność społeczna nauki, zaangażowanie pedagogów w działania środowiskowe, strategie rozwoju dyscypliny wobec przyszłych wyzwań.
Słowa kluczowe: przyszłość pedagogiki społecznej, pedagog społeczny, innowacje społeczne, projektowanie uniwersalne, edukacja włączająca, etyka i odpowiedzialność.
[1] B. Smolińska-Thesiss (2015), Pedagogika społeczna w Polsce z perspektywy zjazdów pedagogicznych.
Pedagogika Społeczna, nr 2 (56).
Dziękujemy za liczne zgłoszenia, będziemy się z Państwem kontaktować indywidualnie.
Zapraszamy na jedno z najważniejszych wydarzeń środowiska pedagogów społecznych w Polsce. W malowniczej przestrzeni Lipowego Mostu spotkają się badaczki, badacze, praktyczki i praktycy, aby wspólnie zastanowić się nad tym, jak pedagogika społeczna odpowiada na wyzwania współczesności pełnej zmian, napięć i nowych możliwości. To okazja, by wymieniać doświadczenia, dyskutować i współtworzyć kierunki rozwoju naszej dyscypliny.
Dlaczego warto wziąć udział?
Unikalna formula – dyskusje zamiast wystąpień
Zamiast klasycznych prezentacji proponujemy żywy dialog, pracę w obszarach tematycznych i wymianę eksperckich doświadczeń.
Ważne i aktualne tematy
Podczas Zjazdu pochylimy się nad obszarami, które dziś kształtują społeczne oblicze edukacji:
Przestrzeń do budowania relacji
Wieczorne spotkania, kolacje i wspólna integracja tworzą idealne warunki do profesjonalnej wymiany i nawiązywania współpracy.
Harmonogram zjazdu (1–3 czerwca 2026)
Poniedziałek (01.06)
Wtorek (02.06)
Środa (03.06)
Publikacje
Organizatorzy przewidują możliwość publikacji artykułów w uznanych czasopismach, m.in.:
oraz w recenzowanej monografii naukowej (wersja elektroniczna).
Kontakt
W przypadku pytań prosimy o kontakt:
zjazd_pedagogow_spolecznych_2026@uwb.edu.pl
Komitety Zjazdu
Komitet Naukowy
prof. dr hab. Ewa Jarosz
Przewodnicząca Sekcji Pedagogiki Społecznej KNP PAN
dr hab. Joanna Ostrouch-Kamińska, prof. UWM
Zastępczyni przewodniczącej Sekcji Pedagogiki Społecznej KNP PAN
dr hab. Paulina Forma, prof. UJK
sekretarz Sekcji Pedagogiki Społecznej KNP PAN
Członkinie i Członkowie Sekcji Pedagogiki Społecznej KNP PAN
prof. dr hab. Marek Konopczyński
prof. dr hab. Barbara Kromolicka
prof. dr hab. Tadeusz Pilch
dr hab. Katarzyna Segiet, prof. UAM
prof. dr hab. Mirosław Sobecki
prof. dr hab. Danuta Urbaniak Zając
prof. dr hab. Andrzej Radziewicz Winnicki
Komitet Organizacyjny
prof. dr hab. Wioleta Danilewicz
Przewodnicząca
dr hab. Tomasz Bajkowski, prof. UwB
Przewodniczący
dr Edyta Bałakier
mgr Maria Mojsak
mgr Urszula Namiotko
dr Katarzyna Odyniec
dr Marta Perkowska
dr Joanna Sacharczuk
mgr Agnieszka Sołbut
mgr Tomasz Śliwowski
Patronat Honorowy
Partner strategiczny - Województwo Podlaskie 
W ramach naszego serwisu www stosujemy pliki cookies zapisywane na urządzeniu użytkownika w celu dostosowania zachowania serwisu do indywidualnych preferencji użytkownika oraz w celach statystycznych. Użytkownik ma możliwość samodzielnej zmiany ustawień dotyczących cookies w swojej przeglądarce internetowej. Więcej informacji można znaleźć w Polityce Prywatności Uniwersytetu w Białymstoku. Korzystając ze strony wyrażają Państwo zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z ustawieniami przeglądarki.
